در دنیای دیجیتال، NFT ها (توکن های غیرقابل تعویض) به عنوان یک نوآوری انقلابی شناخته می شوند که امکان مالکیت و تجارت دارایی های دیجیتال را فراهم کرده اند.
یکی از ویژگی های کلیدی که NFT ها را جذاب کرده، قابلیت حق امتیاز (Royalties) است. این ویژگی به سازندگان و هنرمندان اجازه می دهد حتی پس از فروش اولیه، از فروش های بعدی آثار خود بهره مند شوند.
در این مقاله، مفهوم حق امتیاز NFT، نحوه عملکرد آن و چالش های مرتبط با آن را بررسی خواهیم کرد.
حق امتیاز NFT چیست؟
حق امتیاز ان اف تی (NFT Royalties) راهکاری است که به سازندگان امکان می دهد هر بار که NFT آن ها در بازارهای ثانویه خریدوفروش می شود، درصدی از مبلغ فروش را دریافت کنند. این قابلیت کمک می کند تا هنرمندان و سازندگان به صورت مداوم از آثار خود درآمد کسب کنند. این درصد معمولاً در هنگام ایجاد NFT و در قرارداد هوشمند آن تعیین می شود.
عملکرد حق امتیاز NFT
حق امتیاز NFT بر پایه قراردادهای هوشمند بنا شده است. زمانی که سازنده NFT را ایجاد می کند، می تواند درصدی را به عنوان حق امتیاز مشخص کند. این مقدار معمولاً بین ۵ تا ۱۰ درصد است و در قرارداد هوشمند ثبت می شود.
قرارداد هوشمند، که بر بستر بلاکچین قرار دارد، به طور خودکار این حق را اعمال می کند. یعنی هر بار که NFT در بازار ثانویه فروخته شود، بخشی از سود به حساب سازنده واریز می شود.
برای درک بهتر عملکرد حق امتیاز، مثالی را بررسی می کنیم: فرض کنید یک هنرمند NFTای را با حق امتیاز ۱۰٪ طراحی کرده است. اگر این NFT برای اولین بار به قیمت ۱ اتریوم فروخته شود، سازنده ۰.۱ اتریوم دریافت می کند. حال اگر این اثر در آینده با قیمت ۱۰ اتریوم در بازار ثانویه فروخته شود، هنرمند ۱ اتریوم دیگر به عنوان حق امتیاز دریافت خواهد کرد.
مزایای حق امتیاز NFT
- درآمد مداوم: حق امتیاز به سازندگان اجازه می دهد حتی پس از فروش اولیه، از آثار خود درآمد کسب کنند.
- افزایش درآمد با محبوبیت: با افزایش ارزش NFT ها و محبوبیت آن ها، حق امتیاز نیز به صورت مستقیم افزایش می یابد.
- اطمینان خریداران: خریداران از اصالت NFT خریداری شده مطمئن می شوند و می توانند آن را با قیمتی مناسب بفروشند.
- حمایت از هنرمندان: این سیستم هنرمندان را از ضررهای ناشی از عدم مشارکت در سود فروش های ثانویه محافظت می کند.
محاسبه حق امتیاز NFT
حق امتیاز NFT به صورت درصدی از قیمت فروش محاسبه می شود. این درصد برای تمامی معاملات ثابت می ماند، اما مبلغ دریافتی سازنده بسته به قیمت نهایی فروش تغییر می کند. معمولاً این درصد بین ۳ تا ۱۰ درصد است.
بیشتر بدانید: NFT چیست؟
چالش های حق امتیاز NFT
در سال های اخیر، برخی بازارهای NFT حق امتیاز را اختیاری کرده اند. این تغییر که از تابستان ۲۰۲۲ آغاز شد، به هنرمندان امکان دریافت حق امتیاز را از طریق سیستم “انعام” محدود کرده است. این مسئله باعث ایجاد مشکلات مالی برای بسیاری از هنرمندانی شده که به این درآمد غیرفعال وابسته بودند. برخی سازندگان حتی از همکاری با بازارهایی که از حق امتیاز پشتیبانی نمی کنند، خودداری کرده اند.
چگونه حق امتیاز را به NFT اضافه کنیم؟
سازندگان می توانند هنگام ایجاد NFT، ساختار حق امتیاز را در قرارداد هوشمند خود تعریف کنند. برخی پلتفرم ها، مانند OpenSea، ابزارهایی برای اعمال این حق ارائه می دهند که به سازندگان اجازه می دهد این ویژگی را به طور دائمی در آثار خود لحاظ کنند. این ابزارها از طریق بلاکچین، حق امتیاز را برای فروش های بعدی تضمین می کنند.
بیشتر بدانید: NFT پرچمدار چیست؟
NFT ها و قوانین کپی رایت
قوانین کپی رایت در زمینه NFT به کشور سازنده بستگی دارد. بسیاری از کشورها از آثار دیجیتال، مانند موسیقی، تصاویر و ویدئوها حمایت می کنند. علاوه بر این، برخی کشورها قوانین خاصی برای حمایت از حقوق دیجیتال ایجاد کرده اند. با این حال، چارچوب قانونی NFT همچنان در حال توسعه است و سازندگان باید برای محافظت از حقوق خود با متخصصان حقوقی مشورت کنند.
جمع بندی
حق امتیاز NFT ابزاری نوآورانه برای حمایت از هنرمندان و سازندگان در بازار دیجیتال است. این حق نه تنها درآمدی مداوم برای آنان فراهم می کند، بلکه اصالت و شفافیت در خریدوفروش آثار دیجیتال را تضمین می کند. با وجود چالش ها، این ویژگی همچنان یکی از جذاب ترین امکانات NFT به شمار می رود و می تواند دنیای هنر دیجیتال را به سمت حمایت بیشتر از سازندگان پیش ببرد.
بیشتر بدانید: بازار NFT چیست؟
